Op zoek naar de achterban

De achterban bestaat niet. Net zoals bijvoorbeeld jongeren zijn onder te verdelen in verschillende subgroepen, zo kun je ook de achterban van een OR onderverdelen in groepen. Handig, want dan kun je je communicatie daarop afstemmen. Dat geldt ook voor de keuze van onderwerpen waar de OR zich mee bezig gaat houden.  

OR-en delen de achterban vaak in verschillende groepen op basis van bepaalde kenmerken. Niet zo vreemd, want dat doet HR met het personeelsbeleid in wezen ook. Je kan bijvoorbeeld een indeling maken op basis van de volgende kenmerken: 

• Vestigingen, bedrijfsonderdelen 

• Afdelingen 

• Functies 

• Soort aanstelling (parttime, fulltime, uitzendkracht) 

• Geslacht 

• Wel of geen kinderen 

• Ouderen, jongeren, starters, etc. 

De kenmerken van de verschillende groepen binnen de achterban van de ondernemingsraad maken dat bepaalde onderwerpen voor de ene groep wel en voor de ander groep niet belangrijk zijn. Zo zal een regeling voor demotie met name voor oudere werknemers interessant en van belang zijn. Kinderopvang daarentegen is voor deze groep minder passend. Een reorganisatie op een vestiging is voor de achterban die daar werkt groot nieuws, terwijl het onderwerp de achterban op andere vestigingen minder bezighoudt.  

Persoonlijk 

Stel daarom per onderwerp vast wiens belangen je met de OR behartigt. Zoals blijkt uit de voorbeelden hierboven verschilt dit meestal per thema. Onthoud dat mensen pas echt geïnteresseerd zijn op het moment dat er een onderwerp speelt dat hen persoonlijk raakt. Het is daarom zinvol om bij elk onderwerp dat je oppakt je af te vragen: voor welke groep is dit onderwerp van belang en/of interessant? 

Interesse  

Als je de achterban niet alleen per thema wilt indelen dan kan je ook breder kijken. Welke groepen werknemers hebben interesse in het OR-werk en welke niet? Van wie krijg je de meeste respons? Hiervoor kan je het personeelsbestand in vijf categorieën onderverdelen:  

1. Bij de OR betrokken  

Deze groep is bereid om iets te doen in het kader van de medezeggenschap. Misschien overwegen werknemers zich kandidaat te stellen of zijn ze al contactpersoon. Oud OR-leden behoren meestal ook tot deze groep. Betrek ze bij actieve informatiewinning en enquêtes en benader ze voor het lidmaatschap van commissies.  

1. Passieve medestanders  

Deze groep werknemers is betrokken bij de organisatie en doet vaak vrijwilligerswerk of is politiek betrokken. Ze hebben het druk en zijn op dit moment niet voor de medezeggenschap beschikbaar. Houd hen goed op de hoogte, vraag regelmatig naar hun mening. Die willen ze wel geven.  

1. De minder geïnteresseerden  

Mensen die een andere belangstelling hebben dan de medezeggenschap. Zij zien hun werk vaak als noodzakelijk kwaad, of gaan juist helemaal op in hun loopbaan en missen een kritische blik. Deze groep vindt het best dat er een OR is, maar heeft niet de behoefte te weten waar die zich concreet mee bezig houdt. Communiceer met hen vooral over zaken die hen direct raken. Kies hiervoor de juiste momenten: als de mening van veel medewerkers gewicht in de schaal legt bij de bestuurder.  

1. De tegenstanders  

Er zijn ook werknemers die zich afzetten tegen de OR. Ze hebben bijvoorbeeld slechte ervaringen met de raad of ze hebben een negatief beeld van medezeggenschap. Ga de communicatie met hen niet uit weg, omdat zij kunnen bijdragen aan een negatief imago van de OR.  

1. De buitenstaanders  

De werknemers die niet in vaste dienst zijn of die binnenkort zullen vertrekken zijn doorgaans weinig betrokken bij de ondernemingsraad en de organisatie. Flexwerkers en stagiairs behoren ook tot deze groep. Benader ze alleen voor de onderwerpen die hen direct raken. 

 Meer weten over achterbancommunicatie? Volg de Cursus OR en achterban.